ስራሕ ምጽራይ መረዳእታ ኢትዮጵያ ቼክ ብዕሊ ካብዝጅምር ሓደ ዓመት ሓሊፉዎ’ሎ፣ ጉዕዙኡ እንታይ ይመስል?

ብቑሩብ ሓይሊ ሰብ ዝተጀመረ ኢትዮጵያ ቼክ በዚኦም ጊዜታት ብኣማኢት ዝቑጸሩ ናይ ሕሶትን ዝተዛብዑ መረዳእታታት ኣነጺሩ እዩ፤ ተማሳሲሎም ዝተኸፈቱ ብርክት ዝበሉ ናይ ሕሶት ገጻትን ኣካውንትታትን ማሕበራዊ ሚዲያ ኣጋሊጹ እዩ፤ ብሰፊሑ ዝተፈነዉ ሕምየታት ተኸቲሉ (rumour tracking) ረኺቡ’ዩ፤ ናይ ሚዲያ ንቕሓት ንዘጎልብቱ ጽሑፋት ኣካፊሉ’ዩ ከምኡውን ኣስታት 70 ንዝኾኑ ጋዜጠኛታት መረዳእታ ምንጻር ዝምልከቱ ስልጠናታት ሂቡ እዩ።

ስራሕትና ብናይ ማሕበራዊ ሚዲያን ከምኡውን ብመርበብ ገጻትናን ኣቢሎም ናብ ከባቢ 6 ሚሊየን ሰባት በጺሖ እዮም። ብቶም ዝሰራሕናዮም ስራሕቲ ዝተኸተልናዮ መትከል ሓቂ ምሓዝን ገለልተኛ ምዃንን እዩ።

ይኹን እምበር ጉዕዞና ቀሊል እዩ ክባሃል ኣይካኣልን። መረዳእታ ናይ ምርካብ ጸገም፣ ዉሱንነት ቴክኖሎጂ፣ መረዳእታታት ሓሶት ባህሪይ እናተሓላለኸ ምምጻእ ወዘተ ካብ ዘጋጠሙና ብድሆታት ዝጥቀሱ እዮም። ብፍላይ ዝተፈጠሩን እናተፈጠሩን ዘለዉ ጎንጺታትን ባህሪያቶምን ኣብ ስራሕ ምንጻር መረዳእታ ሓደሽቲ ብድሆታት ምፍጣሮም ኣይቀረየን።

ኣብ ጊዜ ጎንጺ ብድሆታት ምንጻር መረዳእታ ካብ ዝኾኑ ጸገማት ሓደ መመሳኸሪ መረዳእታ ምርካብ ሓደ እዩ። ብፍላይ ከዓ ወታሃደራዊን ጉዳይ ወጻኢን ዝምልከቱ መረዳእታታት ምሽጢራዊ (classified) ብምዃኖም ነቲ ስራሕ ምጽራይ ከቢድ ይገብሩዎ እዮም።

ኣብ ከባቢታት ጎንጺ ተፈጢሮም እዮም ተባሂሎም ዝፍነዉ መረዳእታታት ንምጽራይ መሕነቕ ካብዝኾኑ ጉዳያት እቲ ኻሊእ ናይቶም ከባቢታት ስልክን ኢንተርኔትን ምቁራጽ እዩ። እዚውን መመሳኸሪ መረዳእታታት ካብ እቲ ፍልፍል ብምርካብ ነቲ ሓቂ ካብቲ ሓሶት ንምፍላይ ንዝግበር ከይዲ ምንጻር መረዳእታ ከም መዐንቀፊ ኽጥቀስ ይኽእል እዩ።

ካብዚ ብተወሳኺ’ውን ናይ ቴክኖሎጂ ሕጽረት ንቶም ካብ ዞባታት ዝተወሰዱ እዮም ተባሂሎም ዝፍነዉ ፎቶን ቪዲዮን ንምጽራይ ዝገጥም እቲ ካሊእ ብድሆ እዩ። ንኣብነት ካብ ዞባታት ጎንጺ ዝተወሰዱ እዮም ተባሂሎም ዝፍነዉ ፎቶን ቪዲዮን ልክዕ ምዃኖም ንምልላይ ዝሕግዙን (geolocate) እዋናዊ (latest) ዝኾኑ ናይ ሳተላይት ምስልታት ምርካብ ከም ሓደ ብድሆ ክውሰድ ይኽእል እዩ።

ኣብ ጊዜ ጎንጺ ካብ ናይ ሓሶትን ግጉይን መረዳእታታት ጎናጎኒ ዝፍነው ፕሮፓጋንዳ እቲ ኻሊእ ስራሕ መረዳእታ ምንጻር ከቢድ ካብዝገብሩ ጉዳያት ዝጥቀስ እዩ። ፕሮፓጋንዳ ንዘበናት ጎንጺ ኣብተፈጠረሉ እዋንን ቦታን ሓቢሩ ዝመጽእ ዓይነት መረዳእታ ከምዝኾነ እሙን እዩ። ካብ ናይ ሓሶት መረዳእታ ዝፍለየሉ ናይ ባዕሉ ባህሪያት ከምዘለዎ’ውን ዝፍለጥ እዩ። ኮይኑ ግና ብኹሉ ወገን ዝተሰለፉ ንፕሮፓጋንዳ ዝፍንዉ መብዛሕቲኦም ዋና ናይ መረዳእታ ፍልፍል ስለዝኾኑ ነቲ ስራሕ ምንጻር መረዳእታ ከቢድ ይገብሮ እዩ።

ኣብ ላዕሊ ዝተገለጹን ካልኦት ብድሆታትን እንተሃለዉ’ኳ ኢትዮጵያ ቼክ ብዝተኽኣሎ ዓቕሚ ዜጋታት ናይ ሓቂ መረዳእታ ንክረኽቡ ከምኡ’ውን ንቕሓት ሚዲያ ከጎልብቱን ብኡኡውን ብሓቂን ብፍልጠትን ዝተመስረተ ውሳነ ክውስኑ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ኣጠንኪሩ ክቕጽል እዩ።

ተኸታተልትና’ውን ብማሕበራዊ ሚዲያ ከምኡ’ውን ብኻሊእ መራኸቢ ሜላታት ንዝበጽሖም መረዳእታ ተቐቢሎም ቅድሚ ምፍናዎም ደው ኢሎም ክሓስቡ ምኽርና እዩ። ፈነወ ሓሶትን ግጉይን መረዳእታ ደው ንምባል ጊደኦም ይዋጽኡ።

ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ

    ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::