ብዛዕባ ኢትዮጵያ ቼክ! 

…ኢትዮጵያ ቼክ ነሓሰ 2012 ዓ.ም ዝተመስረተ ኮይኑ ዕላምኡውን አብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ፈነወ መረዳእታ ሕሶት ንምክልኻል ዝግበር ንዘሎ ጻዕሪ ምድጋፍን ኣብ ምንቅስቓሳትውን ምስታፍ እዩ። 

ዴስክ ኢትዮጵያ ቼክ ምጽራይ መረዳእታ (fact checking) ዝሰርሕ እንትኾን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያን ኣብ መራኸቢ ብዙሓንን ዝወጽኡ መረዳእታታት ኣጻሪዩ ንኣንበብቲ የቕርብ። እዚ ዴስክ ነቶም ዝተጻረዩ መረዳእታታት ብማሕበራዊ ሚድያ ገጹን ኣብ ወርሒ ክልተ ጊዜ ንትካላት ሚዲያን ንጋዜጠኛታትን ኣዳሊዩ አብ ዝልእኾም ኒውስሌተራትን ከመሓላልፍ’ዩ። ኢትዮጵያ ቼክ ብውሽጢ ኢትዮጵያ ኣብ መረዳእታታት ሕሶት ምስራሕ ካብ ዝጅምር ቁሩብ ጊዜ እኳ እንተኾኖ ኣብ ሕዚ እዋን በዚ ዘፈር እዚ ሓደን ቀንዲን ተዋሳኣይ ኮይኑሎ። 

ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ኢትዮጵያ ቼክ ዝተፈላለዩ ስልጠናታት ይህብ እዩ። እዚ ስልጠና ዝዋሃብ ንጋዜጠኛታትን ሓበሬታ ኣብ ምጽራይ ንዝተዋፈሩ ሰባትን እዩ። እቶም ስልጠናታት ኣብ ፈነወ መረዳእታ ሕሶት ትኹረት ዝገብሩ እንትኸውን ምስ ዝተፈላለዩ ዝምልከቶም ኣካላት (ሃገር ቦቆልን ኣብ ምጽራይ መረዳእታ ሕሶት ዝሰርሑ ናይ ወጻኢ ሃገር ትካላትን) ብምትሕብባር እዩ። ኣብ ማሕበራዊ ሚድያን ኣብ መራኸቢ ብዙሓንን ዝወጽኡ መረዳእታታት ካብ ምጽራይ ብተወሳኺ ኢትዮጵያ ቼክ በብሶሙኑ ሶኒ ዝተፈላለዩ መረዳዕታ ወሃቢ ፖስትታት ከካፍል እዩ። ካብቶም ዘካፍሎም መረዳእታታት ውሽጢ መረዳእታ ሕሶት ብኸመይ ክልለ ይኽእል፣ ንምልላይከ እንታይ ዓይነት መሳርሒታት (tools) ኣለው ንዝብሉ ይድህስስ። 

ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኢትዮጵያ ቼክ ኣዘራራቢን ኣከራኻሪን መረዳእታታት ክፍነዉ እንትረክብ ነዚኦም መረዳእታታት ሒዙ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምርኻብ መረዳእታት ሒዙ ይቐርብ። 

ኢትዮጵያ ቼክ መረዳእታታት ንምጽራይ ዝክተሎም ከይዲታት! 

1ይ፦ መን እዩ ፍልፍል ናይቲ መረዳእታ?

– ነቲ መረዳእታ ዘውጸአ ሰብ ወይ ትካል ፈሊኻ ምልላይ

– ነቲ ሙሉእ መረዳእታ ምርዳእ

– ነቲ መረዳእታ ዝወጽአሉ ሰዓት፣ መዓልቲ፣ ወርሒን ዓመትን ምልላይ

– ብቑዕ ከምዝኾነ ምፍላይ፣ እዚውን ብኽንደይ ዝኣክል ስፍሓት ከምዝተፈነወ ከምኡውን ዝፈነዎ ውልቀ ሰብ ወይ ትካል ንብዙሓት ዝበጽሕ ምዃኑ ምርኣይ ይሓትት 

2ይ፦ እንታይ እዩ እቲ ዝቐረበ መረዳእታ?

– እቲ መረዳእታ ዘቕረቦ ስእሊ፣ ቪድዮ ወይ ሊንክታት/መላገቢታት እንተሃሊዮም ምፍላይ

– ንዞም ዝተፈለዩ መረዳእታታት ምምርማር 

3ይ፦ ምስቲ መረእታ ተተሓሒዙ ዝተጠቐሱ ኣካላት እንታይ ይብሉ?

– ነቲ ጉዳይ ንዝምልከቶም ኣካላት ብቐጥታ ብምዝርራብ ነቲ መረዳእታ ምምዛን

– ካልኦት ውልቀ ሰባት፣ እሙን ፍልፍላትን ሚዲያታትን ብዙሪያ እቲ ጉዳይ ዝበሉዎ ነገር እንተሃልዩ ምርኣይ 

4ይ፦ ነቲ መረዳእታ ምጽራይ

– ናይ ዓይኒ መሰኻኸር፣ ብዙሪያ እቲ ጉዳይ ፍልጠትን መረእታን ዘለዎም ውልቀሰባት፣ ኣድላዪ ክኸውን ከሎ ኸዓ ንናይ ሕጊ ዓንቐጻት ከምኡውን ብሞባይል መተግበሪን መርበብ ሓበሬታን ዝርከቡ ሶፍትዌራት ብምጥቃም ናይ ምጽራይ ስራሕ ምስራሕ። 

5ይ፦ ነቲ ዝቐረበ መረዳእታ ምምዳብ።

– ኣብ መወዳእታ ነቲ ዝተጻረየ መረዳእታ ትኽክለኛ፣ ግጉይ፣ ዝተጋነነ፣ ዘይተረጋገጸ ወይ ከዓ ሕዋስ (ትኽክለኛን ግጉይን) ብምባል ንኣንበብቲ ምቕራብ።

Facebook: https://www.facebook.com/EthiopiaCheck/ 

Website: https://ethiopiacheck.org/ 

Twitter: https://twitter.com/EthiopiaCheck?s=09 

Telegram: https://t.me/ethiopiacheck

#ምርጫ2013

ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ

    ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::